viernes, 12 de julio de 2019

UN MUNDO DE DESPISTE



Querida amiga,

Que si, que hace tiempo que no nos comunicamos, pero todo tiene una razón. El cambio de vivienda me ha desarticulado la vida. Cambiar el orden, principalmente el mental, es    muy duro. El desorden me ha llevado  a problemas de salud. Ya te  he comentado alguna vez que es como si la tecnología se enfrentara a personas como yo. Aprender a encender la cocina, el horno o poner la lavadora me ha costado un master. Todo esto te conduce a un estado nervioso que la convivencia te llega a parecer imposible. Hasta la gata anduvo una semana vagando con los ojos como platos. Ella nunca había visto  la calle, nuestro piso anterior daba al mar...Ahora se asoma a la ventana y sigue con la cabeza el paso de los coches



Si, lo sé, es una zona preciosa para vivir pero aún voy de compras a mi antiguo barrio, aqui no hay supers ni carnicerías ni nada, es una zona para el "dolce far niente"
El sábado pasado al levantarme me horroricé al verme la cara en el espejo. Parecía un hamster

La mitad de la cara estaba hinchada, desde la oreja hasta el cuello, como cuando estos bichos almacenan la comida. Despues de consultar en internet sobre las terribles posibles causas pedí cita a mi medica de familia y hoy me tocó. Le pedí que pusiera un poco de imaginación porque despues de una semana la hinchazón casi había desaparecido. "Pon delante de tus ojos un alimento que te guste mucho y verás como te vuelve a hinchar"- Me dijo. Me explicó que es un virus que provoca inflamación y cierra las glándulas salivares. 

Como conoce mi despiste apuntó de puño y letra: Una pastilla protectora, media hora despues el antibiótico, con el desayuno, lo mismo con la comida y la cena
Amiga mía, ahora viene lo peor, llevo toda la tarde escondida del mundo. Fui a la farmacia y le entregué, lo que yo pensé que era el papel de las instrucciones.  La chica lo leyó atentamente y me dijo: "Esta es una solicitud para la tarjeta del autobús". Observando mi perplejidad me preguntó si no tenía la tarjeta sanitaria. Se la dí y despues de varias pasadas me aseguró que estaba caducada. Mujer inteligente, me leía el cerebro o está muy acostumbrada a estas cosas, me leyó el nombre de la tarjeta.  Es la de mi hijo balbuceé y le di la mía- "disculpa, estas cosas me pasan por no poner las gafas"- Tranquila, yo ya me puesto las progresivas para que no me pasen estas cosas, respondió sonriendo
Me odio a mi misma gritaba mi interior, Cris. Menos mal, querida amiga, como siempre me sirves de bálsamo tranquilizante cuando me dijiste que el otro dia intentaste pagarle al carnicero con un papel de anuncio del GADIS creyendo que era un billete de 50 euros

jueves, 11 de julio de 2019

Cranach el Viejo


Nació en Alta Franconia en  1472, hijo de un pintor mediocre y poco conocido.  La vida de este pintor engloba más de ochenta años de la historia política y cultural de este país germánico. Cuando murió en 1553, el país estaba empezando a encontrar y poco de paz despues de los terribles años de enfrentamiento en el campo de batalla de Müilhberg, que condujo a la derrota de los luteranos.
Desde las dramáticas crucifixiones de juventud hasta las hermosas venus; desde los retratos de los humanistas de Viena hasta los de  Lutero y de los príncipes alemanes  firman un buen ejemplo de la historia europea.

No se sabe mucho de su vida hasta que aparece en Viena, con 30 años de edad, ya como un artista consumado.  Su obra tiene influencias de Durero y de Grünewald, y en cierto modo, anticipa la posterior escuela del Danubio.
Como llegó a Viena no se sabe con seguridad, seguramente fue invitado por alguien  para dar clases en la universidad, hay quien asegura que la invitación le llegó a través de Durero.
Ya en Viena se casó con Bárbara  Brengbien, hija del burgomaestre de Gotha, pero en 1505 Cranach dejó la ciudad para siempre, llamado a Wittenberg por el elector de Sajonia, Federico el Sabio.  Fue un gran cambio para su vida, desde entonces se convirtió en pintor de corte.
En 1508 realizó un viaje por los Países Bajos con un encargo diplomático y aprovechó la estancia para conocer el país. Sus obras recibieron influencia de un italianismo aúlico inspirado  en los retablos de Quentin Metsys y en el clasicismo de Jan  Gossaert. Se enfrentó por primera vez al desnudo femenino para realizar un serie de Venus, Juicios de Paris y Gracias
Alrededor de 1515-1520 conoció a Lutero, que era profesor en Wittenberg y este hecho fue transcendental en su vida. Cranach se convirtió en retratista oficial del reformador y de su mujer. En esta  época Cranach consiguió hacerse rico. En 1522 compró una farmacia y más tarde una imprenta y una hosteria. Desde  1530 fue senador y desde 1537 hasta 1544 contramaestre. Del taller se ocupaban sus hijos, especialmente Hans y Lucas.


Despues de la catástrofe en la batalla de Mühlerg en la que su señor fue derrotado, Cranach  continuó siendole fiel y lo siguió en su exilio a Augusta y a Innsbruck. En 1553, ya muy anciano, falleció en Weimar


miércoles, 10 de julio de 2019

Francesco Guardi




(Venecia, 1712-1793). Pintor y dibujante italiano. La estrecha colaboración artística con su hermano Gianantonio es la causa por la que la autoría de sus obras haya sido ampliamente discutida por los especialistas. La mayor disputa en este sentido se centra en las magníficas pinturas de La historia de Tobías que adornan el coro alto de la iglesia de San Rafael de Venecia (después de 1753). 


En su primera etapa de formación, su autoría aparece diluida en el entorno del estudio familiar, y no es hasta la muerte de Gianantonio, en 1760, cuando su estilo se desarrolla por completo, centrándose al mismo tiempo en el género de la veduta, por el que es hoy más conocido. Entre sus mayores fuentes de inspiración se encuentran los grabados de Michele Giovanni Marieschi y sobre todo la obra de Canaletto. Existen varios indicios que llevan a pensar que Guardi pasó por su estudio a una edad muy tardía, cuando contaba unos cuarenta años y Canaletto había regresado de sus viajes por Inglaterra. 


La influencia de este artista es particularmente visible en un conjunto de doce lienzos que representan las fiestas organizadas en Venecia para la elección del Dogo Alviso IV Mocenigo en 1763 (diez de ellas conservadas en el Musée du Louvre, París). Fechadas entre 1770 y 1780, las telas se encuentran directamente basadas en una serie de estampas realizada por Canaletto y grabada por Giam­battista Brustolon entre 1763 y 1766. En ellas se descubre a un Francesco ya maduro, dueño de una pincelada ligera, atmosférica y vibrante que se distancia de las composiciones nítidas y firmemente estructuradas de Canaletto. Esta libertad de toque se acentuaría con el tiempo e iría acompañada de una progresiva disolución de la materia y un alejamiento del modelo natural. Francesco se ejercitó asimismo en el capriccio, género que empezaba a ser muy codiciado entre los patricios venecianos y en el que el artista podía poner a prueba su capacidad para la invención. Su reconocimiento oficial fue tardío, no siendo admitido en la Academia veneciana hasta cumplir los setenta y dos años, coincidiendo con la presidencia de su sobrino Giandomenico Tiepolo. En los últimos años de su vida contó con la ayuda de su hermano pequeño, Niccolò, y de su hijo Giacomo, lo que complica aún más la catalogación de su obra.

MUSEO NACIONAL DEL PRADO

jueves, 4 de julio de 2019

ANTON FAILDE





Anton Faílde Gago nace en Ourense el 2 de julio de 1907, en el seno de una familia humilde. Trabaja como cantero y comienza su formación en la Escuela de Artes y Oficios, donde fue alumno de Luis Fernández Xesta. Becado por la Diputación de Orense, se matricula en la Escuela de San Fernando en Madrid. Estudia en varios talleres, entre ellos el de Capuz. Al parecer no pudo disfrutar de la beca y tuvo que trasladarse de nuevo a Orense (José Marín-Medina en su monumental "La Escultura Española Contemporánea (1800-1978). Historia y evaluación crítica",  no hace referencia a esta circunstancia)
Fue profesor en la Escuela de Arte y Oficios hasta 1956 y en 1957 es elegido miembro corespondiente de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.
Faílde fallece en Orense en junio de 1979.


Revista de escultura pública ISSN 1988-5954

lunes, 24 de junio de 2019

Corpus Christi de Gondomar


Ayer estuve ahí, en Gondomar. Día de vino, pulpo y furancho, pero me pregunto porqué a mi todas estas cosas me producen cierta angustia.
 El desfile de la procesión, las niñas y niños con sus trajes de primera comunión, las autoridades de gala, las damas con vestidos recién estrenados y los curas bajo palio.
Algunas banderas de España adornaban los balcones a modo de fiesta
Me gustaba el olor que surgía al paso de la comitiva. "Cheira a fiuncho", dije en alto y una señora me replicó "e a eucalipto". Todo me resultaba tan rancio...Solo el paso del niño que iba dando patadas a las flores me distraía. "Que maleducado, ¿No te enseñan modales en casa?" Gritaba mi amiga Juani. Y siguió rosmando un rato..."el trabajo que da hacer esas alfombras, el orgullo del pueblo, y el niño ese, el golfo dando patadas."

UNHA NOITE MEIGA



Aquí estoy de nuevo. Gracias a los que me enviado algún  mensaje para saber si me había muerto.  Bueno, lo que me ha sucedido es como un renacer, me he mudado de casa. Me identifico con mi gata, todo es nuevo y extraño, hasta  casi tengo que apalpar para encontrar la arena.
 He vuelto al lugar de mi infancia, tendré que readaptarme.


Hoy es SAN XOAN. Esta pasada noche Galicia ardió en una hoguera. Recuerdo estas celebraciones cuando era niña. La preocupación de mi abuelo y todos en la aldea, pensando en que les iban a robar. La diversión de los mozos era "cambiar las cosas de sitio" y durante la semana siguiente a la "celebración" todos tenían que dedicarse a buscar las cancelas de las fincas, los carros de las     vacas y cosas así.



 Leo hoy en LA VOZ DE GALICIA que la noche fue muy  larga en Rianxo. A las 4.10 de la madrugada fue encontrada una excavadora en Campo Maneiro. Al parecer la máquina estaba estacionada, originalmente en  Boiro.


Esta es una noche de mucha movida, así que menos mal que habían reforzado el servicio de Policía Local. Una docena de agentes de refuerzo  se vieron obligados a perseguir  un vehículo por la autovía. El conductor, un chico de 21 años que duplicaba la tasa de alcoholemia, obligó a circular a los agentes  a 180 y 190 kilómetros por hora, desde el lugar que le dieron en algo, lugar de Te, en Taragoña, incorporándose despues por la autovía


Galicia se ha rendido a esta noche mágica- VIVA SAN XOÁN!

viernes, 3 de mayo de 2019

LAXEIRO

Nunha entrevista que lle realizou Fernando Elorrieta Rey comentounos algunhas lembranzas do seu paso pola emigración cubana


Xosé Otero Abeledo, máis coñecido como Laxeiro, naceu na parroquia de Don Ramiro-Lalín o 23 de febreiro de 1908. No 1914 mudouse cos seus pais a Botos-Vilarmaior-Lalín. Alí comezou as fábulas da infancia, os seus primeiros debuxos e poemas. En 1921 emigrou a Cuba cos seus pais. Traballaba de día e asistía a clases de debuxo no plantel de ensino "Concepción Arenal" do Centro Galego da Habana. Laxeiro quedou impresionado polas primeiras exposicións que viu na Habana, a de Jesús Corredoira e a de Ignacio Zuloaga.
En 1925 volveu a Galiza doente dunha enfermidade. Ao chegar exerceu de barbeiro en feiras, e era coñecido como o "barbeiro-pintor" de Lalín. Dado o talento que demostraba o mozo pintor o Concello de Lalín en 1931 concedeulle unha bolsa para estudiar Belas Artes na Academia de San Fernando de Madrid. Un ano despois foi a Deputación de Pontevedra quen lle outorgou unha bolsa para continuar naquela afamada academia.
Laxeiro aproveitou a súa estadía en Madrid para frecuentar as tertulias do Café "Granja El Henar" para atoparse cos intelectuais do momento e especialmente cos galegos. "Neste Café xuntábamonos todas as noites e facíamos un grupo de galegos ilustres: Castelao, Picallo, os irmáns Villar Ponte, os Dieste, Risco, Alonso Ríos, e os sábados moitas veces, o poeta García Lorca".
laxeiro casaencuba
Laxeiro realizou en 1934 a súa primeira exposición na Facultade de Filosofía e Letras de Santiago. O pintor mantiña unha fluída relación coas tertulias do Español e do Derby. Logo realizou en 1935 a súa segunda exposición nunha sala da rúa Michelena (Pontevedra). Co alzamento militar de Franco de xullo de 1936 Laxeiro foi sorprendido organizando unha exposición de debuxos.
Malia que tiña frecuentado ambientes republicanos, Laxeiro non tiña militancia política, polo que non foi obxecto de persecucións. En 1937 foi recrutado forzosamente ata 1939. Ao rematar o seu servicio militar instalouse na cidade de Pontevedra. Nesta cidade pintou en 1941 os murais do Cine Balado de Lalín e o mural "O manantial da vida" do café Moderno de Pontevedra, onde aparecía un concepto claro de neofiguración consagrado nos sesenta.
laxeiro debuxoseoaneUn ano despois estableceuse en Vigo: "Pasei alí días de fame e agasallei murais ás paredes...", lembraba o pintor. A súa primeira exposición importante nesta cidade realizouna en 1945 na Sala do Casino de Vigo. Outra das exposicións dos anos corenta son: 1946-Murais na taberna "El Caserío". Expuxo xunto a Virxilio Blanco en Compostela. 1947- Convidado a expoñer en Bilbao: Sala Studio. Exposición de debuxos na galería "Estilo" de Madrid. Exposicións na Asociación de Artistas da Coruña e na Sala Velázquez do Teatro Fraga de Vigo. 1948-Exposición na Sala Velázquez de Vigo. "Exposición relámpago" na taberna "El Capitán ". Pintou un dos seus cadros máis famosos: "Transmundo" 1950-Exposición na Sala Velázquez en Vigo.
En 1951 mudouse a Bos Aires xunto con ao seu gran amor e compañeira Lala. Levou consigo a obra de sete artistas galegos convidados a expoñer na capital. Desde entón e ata 1970 permaneceu na Arxentina constituíndo esta unha das etapas máis fecundas e influíndo de xeito decisivo nas novas xeracións dese país.
Na Arxentina expuxo nunha morea de salas as máis importantes foron: 1951- Mostra de debuxos nos "Martes Bohemios da Boca", Bos Aires. 1954-Sala da Sociedade Iberoamericana, Bos Aires. 1955-Inauguración -cunha exposición- da Sala de Arte do Centro Lucense. 1957-Exposición na Sala Velázquez, Bos Aires. 1962.Exposición na Sala Prisma de Madrid. "50 anos de pintura figurativa española". Galería Charpentier, París. Participan, entre outras 30 seleccionadas, obras de Solana, Regoyos, Vázquez Díaz, Nonell, B. Palencia... 1964-Exposicións na Sala Lascaux, Sociedade Estímulo de Belas Artes, Galería Boado e na Sala Velázquez, Bos Aires.
laxeiro cuadrado leiraElixido Vicepresidente da Sociedade Arxentina de Artistas Plásticos. Importante labor de conferenciante que causa impacto no ambiente artístico bonaerense: "O bicho creativo", sobre a arte moderno. 1965-Exposición na sala Lascaux, Bos Aires. Exposición na Asociación de Artistas da Coruña. Importante conferencia no Museo de Artes Plásticas da cidade da Plata sobre "As barrigas verdes da pintura". 1966-Exposición de máis de 70 obras na Sala Quixote, de Madrid. 1968-Exposición na Sala Biosca, de Madrid. 1970-Grande retrospectiva na Art Gallery International de Bos Aires. Volta a Galiza. A etapa galaico-madrileña (1970-1996). 1981-"Antoloxía Homenaxe a Laxeiro", organizada por Atlántica, en Vigo, con máis de 300 obras. 1985-Exposición antolólixa na VIII Bienal Nacional de Arte de Pontevedra. 1996-No Centro Galego de Arte Contemporánea. En 1983 o Concello de Vigo adícalle un Museo Monográfico.
Laxeiro foi un home comprometido co seu tempo, foi un home de esquerdas sensible ao mundo que o rodeaba. Foi un gran amigo dos seus amigos. Nas súas lembranzas sempre estaba Lala, os seus anos na Habana e Bos Aires, algún amor furtivo.
Na intimidade encantáballe o humor, gustáballe cantar e dar discursos en distintos idiomas que el dicía que coñecía mais que en realidade inventaba para facer rir aos seus amigos.
Coñecín a Laxeiro en 1990 ao pouco de chegar de Bos Aires, participei nalgunhas das tertulias do Goya. A Laxeiro gustáballe que lle comentara como estaba a Arxentina. Falábamos dos nosos amigos en común: Cuadrado, Lores, Benito e José Domínguez, etc. Sempre se lembraba dalgunha anécdota. Notábaselle feliz falando daqueles tempos.
laxeiro noestudioNunha entrevista que lle realizou Fernando Elorrieta Rey comentounos algunhas lembranzas do seu paso pola emigración cubana: "Na Habana estiven catro anos desde o ano 1921 ata o 1925. Alí fíxenme pintor pois tiven a sorte de ir a clase de debuxo e pintura mais ademais tiven nese pouco tempo unha chea de vivencias daquela cultura afrocubana, das súas crenzas, do son e do ritmo e tamén aprendín como un mozo do meu barrio Kid Chocolate (campeón do mundo de boxeo) a "fajarme" e a defenderme. Traballei nunha fábrica de manteiga que se chamaba "El País", despois traballei cun negro facendo publicidade polas rúas, traballei de toneleiro e máis tarde nunha compañía chamada "Ballesteros Hermanos" na sección de vidrieiras de chumbo. Alí como debuxante de vidrierias pagábanme catro dólares diarios que era un salario moi bo. Nese intre púxenme moi mal de saúde e tiven que ingresar na quinta do Centro Galego e de alí mandáronme a España para finar. E xa ves aquí estou. Cuba quedou prendida no meu corazón co seu cromatismo e ledicia de vivir e cunha carga misteriosa de ritmos e harmonías". Sobre o seu paso por Bos Aires relátanos Laxeiro: "...Valeume moito a miña estadía na Arxentina porque cheguei a un país no que valoran a arte e ademais cheguei cando os arxentinos cultos comezaron a darse conta de que alí había moi bos pintores e comezaron a mercar obras de arte. Eu atopábame alí como na miña terra... Foi unha época moi boa para o meu espírito e para os meus sentimentos. Vivín a tope aquelas vivencias e nunca as poderei esquecer. Sí é certo, Bos Aires foi un xarope doce e inesquecible para min como home, como artista e como galego".
Co transcorrer dos anos compartín outros momentos co xenial artista, lembro unha entrañable cea no Posto Piloto de Vigo xunto a Cuadrado e Lores, as visitas a súa casa da rúa Urzáiz, as festas na casa de Raimundo Orozco, os encontros casuais pola rúa do Príncipe. O noso último encontro sería no Hospital Xeral, o noso grande pintor achegábase cara á morte.
Aos poucos meses dese último e fugaz intecambio de saúdos Laxeiro finaba. Era o 21 de xullo de 1996, o noso pintor máis xenial deixábanos para sempre con el íansenos todas as cores e todos os soños.